مرکز اسناد ایران
پيشنهاد ايجاد يك مركز ملي مدارك در ايران ابتدا از سوی دبير سازمان پيمان مركزی سنتو، دكتر مروين اسميت، مطرح شد. در پاييز 1346 (دسامبر 1967) دكتر جان هاروی بورسيه فولبرايت در دانشگاه تهران براساس درخواست مروين اسميت طرحي جهت ايجاد مركز اسناد ايران و مركز آمادهسازی كتاب تهران به دكتر مجيد رهنما، وزير وقت علوم و آموزش عالی ارايه داد. با موافقت وی و تصويب سازمان برنامه و بودجه از آغاز مهرماه 1347 دو مركز فوق رسما افتتاح و با نام «مركز اسناد ايران» آغاز به كار كردند.
در ارديبهشت سال 1348 پس از تاسيس موسسه تحقيقات و برنامهريزی علمی و آموزشی مركز اسناد ايران، به عنوان يكي از مراكز چهارگانه موسسه فوق فعاليت خود را آغاز كرد. اين مركز در سال1350 به مركز مدارك علمی ايران تغيير نام يافت...
در سال 1358 موسسه تحقيقات و برنامهريزی علمی و آموزشی با كليه واحدهای تابعه آن در وزارت فرهنگ و آموزش عالی ادغام شد. در سال 1361 موسسه فوق منحل گرديد و مركز مدارك علمی ايران تحت پوشش حوزه معاونت پژوهشی وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار گرفت. در نيمه دوم سال 1370 اساسنامه جديد مركز به تصويب شورای گسترش آموزش عالی و به امضای وزير فرهنگ و آموزش عالی رسيد. مطابق اساسنامه جديد مركز مدارك علمی ايران به مركز اطلاعات و مدارك علمی ايران تغيير نام يافت و به عنوان پژوهشكده شناخته شد و از سال 1384 به عنوان پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمی ايران نامگذاری شد و براساس اعتقاد به
o اهميت و نقش روزافزون علوم و فناوری اطلاعات در كشور و جهان؛
o اهمیت و نقش تولید علم و فناوری و پژوهش در زمینه علوم و فناوری اطلاعات؛
o اهميت و نقش اطلاعات علمی، فناورانه و فنی در توسعه همه جانبه كشور؛
o اهمیت و نقش مدیریت دانش ملی - سازمانی؛
o اهميت و نقش ظرفيت ملی توليد و پردازش اطلاعات علمی، فناورانه و فنی در ارتقای جايگاه جهانی كشور؛
o اهميت و نقش علوم و فناوری اطلاعات در تحقق جامعه اطلاعاتی، معرفتی و دانشمدار؛
o اهميت و نقش كتابخانهها، مراكز و كارشناسان اطلاعرسانی در تحقق جامعه اطلاعاتی، معرفتی و دانشمدار؛
o لزوم اتخاذ رويكرد علمی و پژوهشی برای بقا و پيشرفت در عصر اطلاعات و دانش؛
o ضرورت توجه به پيامدهای فرهنگی و اجتماعی كاربرد فناوری اطلاعات؛
o توسعه نيروی انسانی به عنوان محور توسعه علوم و فناوری اطلاعات؛
o ضرورت همكاري و هماهنگي براي بهبود كارايی و اثربخشی علوم و فناوری اطلاعات؛
o لزوم همگامی با تغييرات سريع علمی و فناورانه در حوزه علوم و فناوری اطلاعات؛
o ضرورت ایفای نقش فعال در گسترش دانش بشری در فرایند جهانیسازی؛
o لزوم حفظ میراث علمی كشور و انتقال آن به نسلهای آینده؛ و
o تعلق اطلاعات علمی و فنی كشور به آحاد مردم؛
به عنوان یک پژوهشگاه ملی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری در حوزه علوم و فناوری اطلاعات فعالیت میكند.
در تابستان سال 1388 با موافقت شورای گسترش آموزش عالی، پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمی ایران به پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران تغییر نام داد. شورای گسترش آموزش عالی با توجه به حیطه فعالیتهای پژوهشگاه در زمینه علوم و فناوری اطلاعات و لزوم هماهنگی فعالیتها با عنوان پژوهشگاه، با تغییر نام پژوهشگاه موافقت كرد.
فعالیتهای پژوهشگاه هم در بهکارگیری فناوری اطلاعات و هم در حوزه مدیریت پژوهشهای فناوری اطلاعات در سطح ملی، در سالهای اخیر بارزتر شده است كه از آن جمله میتوان به تولیگری سامانه ملی مدیريت اطلاعات علم و فناوری ایران، دبیرخانه شورای راهبری فناوری اطلاعات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سه پژوهشکده در این حوزه در پژوهشگاه اشاره كرد.
گفتنی است، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، در بین پژوهشگاه های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تنها پژوهشگاهی است که در حوزه علوم وفناوری اطلاعات ماموريت دارد.
هدف اين پژوهشگاه, فعاليت تحقيقاتي اطلاع رساني، گردآوري و اشاعه اطلاعات و مداركعلمي به منظور رفع نيازهاي اطلاعاتي در اين زمينه و تلاش براي ايجاد شبكه اطلاعات علمي در كشوراست. اين پژوهشگاه از نظر تشكيلاتي از واحدهاي: 3 پژوهشکده (علم سنجی و تحلیل اطلاعات, مدیریت دانش, مدیریت فناوری اطلاعات), گروههاي پژوهشي(اطلاع رساني و كتابداري, اصطلاح شناسي, تحليل اطلاعات, فناوري اطلاعات و مديريت فناوری اطلاعات), مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران, كتابخانه, معاونت پژوهشی, ارتباطات علمی, اشتراک منابع, تحقیق و توسعه, سیستم های رایانه ای, معاونت اداري و مالي و روابط عمومي تشكيل شده است.
ارتباط با مراکز بین المللی
ارتباط با مراكز تخصصي اطلاع رساني در خارج ازكشور براي مبادله تجارب علمي و دريافت آخرين يافته هاي علمي, همواره يكي از محورهاي اصلي فعاليت پژوهشگاه بوده است. عضويت در سازمانهايي چون اسليب(ASIS ،(Aslib، فيد(FID) به عنوان نماينده منطقه اي, استينفو (ASTINFO) به عنوان نماينده منطقه اي, و ايفلا (IFLA), در همين راستا مي باشد. طي 8 سال اخير 12 مقاله علمي توسط اعضاي هيئت علمي و كارشناسان پژوهشگاه به كنفرانس هاي بين المللي ارائه و مورد پذيرش قرار گرفته است. همچنين پژوهشگاه در سال 1376 اجلاس منطقه اي استينفو (ASTINFO) را در تهران برگزار نمود.
تازه ها
رییس پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران با اعلام ثبت بیش از 600 هزار رکورد علمی در چهلمین سال فعالیت این پژوهشگاه، از رونمایی پایگاه ثبت اطلاعات پایان نامه ها و رساله های تحصیلات تکمیلی کشور با رویکرد ثبت پیشنهاد پایان نامه (پروپوزال) خبرداد ... دکتر سید امید فاطمی در گفت وگو با ایسنا با بیان این که پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران، اولین مرکز اطلاع رسانی علمی ایران است که در آستانه دهه فجر امسال، چهلمین سال فعالیتش را جشن می گیرد، تصریح کرد: پایگاه های اطلاعاتی پژوهشگاه به عنوان فعالیت اصلی مرکز محسوب می شوند که در حال حاضر با برخورداری از بیش از 600 هزار رکورد علمی شامل مقالات نشریات علمی، مقالات همایش ها، پایان نامه های دانشجویان ایرانی خارج از کشور، محل رجوع محققان برای یافتن موضوعات تحقیقاتی است ... وی با بیان این که 11 پایگاه علمی در پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران در حال فعالیت هستند، خاطرنشان کرد: از این رو در پایگاه ثبت پایان نامه به عنوان اصلی ترین پایگاه، حدود 120 هزار پایان نامه ثبت شده است ... فاطمی ادامه داد: تاکنون ثبت پایان نامه در پژوهشگاه به این صورت بود که پایان نامه ها پس از دریافت توسط پژوهشگاه ثبت می شد، اما در صددیم که ثبت اطلاعات پایان نامه ها و رساله های تحصیلات تکمیلی کشور به صورت الکترونیکی از محل صورت گیرد که این موضوع، مدتی است آغاز شده، اما بحث ثبت پیشنهاد پایان نامه یکی از جدیدترین کارهای پژوهشگاه است، زیرا دانشجویان تحصیلات تکمیلی برای این که پایان نامه خود را آغاز کنند، باید پروپوزالی را تهیه کنند و ما در پایگاه ثبت اطلاعات پایان نامه و رساله های تحصیلات تکمیلی در صددیم ثبت پروپوزال به صورت آنلاین صورت گیرد تا برای تمامی محققان قابل دسترسی بوده و آنها نیز آگاه باشند که این پژوهش در کدام دانشگاه با چه موضوع و با کدام استاد راهنما شروع شده است.
آدرس سایت:
